Από την 1η Ιουλίου τελειώνει για όλη την ΕΕ η απαλλαγή από δασμούς για μικροδέματα έως 150 ευρώ. Στη θέση της μπαίνει (προσωρινά) ένα ενιαίο τέλος 3 ευρώ, που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο θα φτάνουν στον καταναλωτή οι αγορές από πλατφόρμες εκτός Ευρώπης.
Οι ηλεκτρονικές παραγγελίες από Κίνα, ΗΠΑ ή Βρετανία δεν θα είναι πλέον «παιχνιδάκι», όπως μέχρι σήμερα. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι και για τα πολύ φθηνά δέματα, το κόστος δεν θεωρείται πια «αμελητέο».
Το βασικό ερώτημα που ανακύπτει πλέον -και θα το λύσει η ζωή- είναι αν η επιβάρυνση θα αποδειχθεί καθοριστική για να αποτρέψουν και να ματαιώσουν παραγγελίες οι καταναλωτές στο μέλλον, αλλά και πώς θα πληρώσει στην πράξη το κόστος για παραγγελίες που έχουν ήδη γίνει και αναμένονται να αφιχθούν μετά την 1η του μηνός.
Τι αλλάζει για όσους ψωνίζουν από πλατφόρμες εκτός ΕΕ
Με βάση τις οδηγίες που έχει δώσει η Κομισιόν και θα ισχύουν πανευρωπαϊκά στα τελωνεία της ΕΕ, από όπου εισέρχονται μικροδέματα με απευθείας παραγγελία από καταναλωτές οπουδήποτε στην Ευρώπη, το κρίσιμο για τον καταναλωτή δεν είναι πότε έγινε η παραγγελία, αλλά πότε θα εκκαθαριστεί η εισαγωγή του δέματος στο έδαφος της ΕΕ.
Έτσι, το νέο τέλος 3 ευρώ στα online δέματα χαμηλής αξίας φέρνει μια παγίδα που δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά: ακόμη και παλιότερη παραγγελία μπορεί να χρεωθεί, αν περάσει τελωνείο μετά την 1η Ιουλίου.
Ήδη οι πλατφόρμες του εξωτερικού έχουν ενεργοποιήσει τη χρέωση των 3 ευρώ ανά είδος, στο checkout.
Σε κάθε περίπτωση όμως, είτε έχει ενεργοποιηθεί η προπληρωμή είτε όχι, αν το δέμα εκκαθαριστεί στο τελωνείο μετά την 1η Ιουλίου, μπαίνει στο νέο καθεστώς, ακόμη κι αν η παραγγελία έγινε νωρίτερα. Με άλλα λόγια, δεν κρίνει τα πάντα η ημέρα που έγινε το checkout, αλλά η στιγμή που το δέμα περνά από την τελωνειακή εκκαθάριση.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο πελάτης δεν θα δει τελικά το κόστος. Σημαίνει ότι το κόστος περνά συνήθως νωρίτερα ή αλλιώς: στην τελική τιμή, στον εκτελωνισμό ή μέσω του μεταφορέα.
Αυτό σημαίνει ότι όσοι έσπευσαν να παραγγείλουν πριν αλλάξει ο μήνας δεν είναι βέβαιο ότι «πρόλαβαν» το παλιό καθεστώς. Αν η αποστολή έμεινε καθ’ οδόν και φτάσει για εκκαθάριση μετά την έναρξη του νέου μέτρου, τότε θα υπαχθεί στους νέους κανόνες.
Ποιος πληρώνει στην πράξη
Εδώ υπάρχει μια δεύτερη παρεξήγηση που η ΕΕ προσπαθεί να λύσει καθαρά. Το τρίευρο δεν παρουσιάζεται ως φόρος στον καταναλωτή, αλλά ως τελωνειακός δασμός που βαρύνει, στις περισσότερες περιπτώσεις, την πλατφόρμα, τον πωλητή ή άλλον επαγγελματικό φορέα που δηλώνει το εμπόρευμα στο τελωνείο.
Στην ενημέρωση της Κομισιόν, σημειώνεται ότι οι online καταναλωτές δεν είναι νομικά υπεύθυνοι για την πληρωμή του δασμού στις περισσότερες περιπτώσεις: μεταφέρει την ευθύνη πληρωμής κυρίως στις πλατφόρμες και στους πωλητές.
Δεν είναι ανά δέμα, αλλά ανά αντικείμενο
Μια ακόμη κρίσιμη αλλαγή είναι ότι το τέλος δεν λειτουργεί όπως πολλοί νομίζουν. Η ΕΕ εξηγεί ότι το προσωρινό τέλος εφαρμόζεται σε κάθε περιεχόμενο είδος, όχι όμως σε κάθε αντικείμενο χωριστά, αλλά ούτε ανά πακέτο.
Με άλλα λόγια, ένα μπλουζάκι, μία ομπρέλα και ένα ζευγάρι παπούτσια θεωρούνται τρία αντικείμενα.
Σε κάθε περίπτωση, οι αγορές πολλών μικρών ειδών από πλατφόρμες εκτός ΕΕ γίνονται πιο ακριβές και λιγότερο «αθώες» από ό,τι μέχρι σήμερα. Για όσους συνήθιζαν να γεμίζουν καλάθια με φθηνά μικροαντικείμενα, η αλλαγή αυτή είναι ίσως πιο σημαντική από το ίδιο το ύψος του τέλους. Το κόστος δεν βαραίνει μόνο το πακέτο ως σύνολο, αλλά ακολουθεί το ίδιο το περιεχόμενό του.
Τι ισχύει για Amazon, ASOS και αντίστοιχες αγορές
Για πλατφόρμες όπως το Amazon, όταν η αποστολή γίνεται από ΗΠΑ ή από άλλη χώρα εκτός ΕΕ, το νέο καθεστώς είναι πιο εύκολο να ενσωματωθεί ήδη από το checkout, μέσω του μηχανισμού προκαταβολικού υπολογισμού επιβαρύνσεων. Άρα ο πελάτης μπορεί να βλέπει το κόστος νωρίτερα και όχι να το ανακαλύπτει απαραίτητα όταν το δέμα φτάσει στην πόρτα του.
Στην περίπτωση εταιρειών όπως η ASOS, το κρίσιμο δεν είναι το brand αλλά το σημείο αναχώρησης του προϊόντος. Αν το δέμα φεύγει από αποθήκη εντός ΕΕ, η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική από μια αποστολή που ξεκινά από Ηνωμένο Βασίλειο ή άλλη τρίτη χώρα.
Με λίγα λόγια, ο καταναλωτής θα χρειάζεται από εδώ και πέρα να κοιτά όχι μόνο την τιμή και το κατάστημα, αλλά και την πραγματική βάση αποστολής. Το «ships from EU» αποκτά μεγαλύτερη σημασία από πριν.
Γιατί μπήκε το νέο μέτρο
Η ΕΕ υποστηρίζει ότι το παλιό σύστημα δεν άντεχε άλλο. Το 2025 μπήκαν στην ευρωπαϊκή αγορά 5,9 δισεκατομμύρια είδη χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες χωρίς δασμούς, ενώ καθημερινά γίνονταν τελωνειακές εκκαθαρίσεις για πάνω από 16 εκατομμύρια πακέτα. Τα δέματα αυτά αντιστοιχούσαν περίπου στο 97% των εισαγωγών σε όγκο, αλλά μόλις στο 2% της αξίας, γεγονός που επιβάρυνε τεράστια τα τελωνεία για πολύ χαμηλή οικονομική απόδοση.
Η Επιτροπή συνδέει επίσης την αλλαγή με ζητήματα ασφάλειας και συμμόρφωσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, το 2025 πάνω από 60% των online αγορασμένων προϊόντων που ελέγχθηκαν σε κατηγορίες όπως καλλυντικά, ηλεκτρονικά, παιχνίδια και συμπληρώματα δεν πληρούσαν τα πρότυπα της ΕΕ.
Τι άλλο αλλάζει από το φθινόπωρο
Το νέο καθεστώς δεν τελειώνει στο τρίευρο. Από την 1η Ιουλίου 2026 ξεκινά προαιρετικά και η δήλωση των Product Identifiers (PIDs), ενώ από τον Νοέμβριο του 2026 οι κωδικοί αυτοί γίνονται υποχρεωτικοί. Στόχος είναι να αποκτούν τα προϊόντα πιο σαφή «ταυτότητα», ώστε να εντοπίζονται πιο εύκολα μη ασφαλή ή μη συμμορφούμενα είδη.
Πηγή: protothema.gr
