Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις μεγαλύτερες φοιτητικές διαδηλώσεις των τελευταίων δεκαετιών, στην Γαλλία καθώς η κατάσταση έχει κλιμακωθεί σε εθνική κρίση.
Αρχικά, οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν ως ένδειξη συμπαράστασης προς τους απεργούς εκπαιδευτικούς σε λύκειο στα βόρεια προάστια του Παρισιού, όμως γρήγορα επεκτάθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα.
Διαβάστε επίσης: Γαλλία: Εκτός ελέγχου οι κινητοποιήσεις – Μαθητής έχασε το χέρι του, 24 σχολεία κάηκαν και 5.000 έφηβοι και μαθητές συνελήφθησαν
Εκατοντάδες σχολεία αναγκάστηκαν να κλείσουν, ενώ περισσότεροι από 5.000 άνθρωποι έχουν τεθεί υπό αστυνομική κράτηση, οι περισσότεροι ανήλικοι χωρίς προηγούμενο ποινικό μητρώο. Υπάρχουν τραυματισμοί μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και αστυνομικών. Ένας μαθητής στη Λανς έχασε το χέρι του όταν φέρεται να σήκωσε χειροβομβίδα, ενώ άλλος στην Τουρ έχασε την όρασή του από το ένα μάτι.
Το επόμενο μεγάλο τεστ για την κυβέρνηση αναμένεται την Τρίτη, όταν χιλιάδες πολίτες πρόκειται να συμμετάσχουν σε διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα.
Η αρχική διαμαρτυρία στο λύκειο Saint-Exupéry, στα βόρεια προάστια του Παρισιού στις 21 Σεπτεμβρίου, δεν είχε προκαλέσει ιδιαίτερη προσοχή. Οι μαθητές ενώθηκαν με τους εκπαιδευτικούς τους για να διαμαρτυρηθούν για την έλλειψη προσωπικού και πόρων. Παρόλο που τα αιτήματά τους ικανοποιήθηκαν και στάλθηκε επιπλέον προσωπικό, η απεργία είχε ήδη ανάψει τη σπίθα. Όπως ανέφερε ο μαθητής-ηγέτης Manès Nadel, η διαμαρτυρία εξαπλώθηκε ταχύτατα.
«Είναι ένας πρωτοφανής αριθμός σχολείων που συμμετέχουν πλέον», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το Υπουργείο Παιδείας της Γαλλίας έχει «εντελώς κατακλυστεί από την κρίση».
Μαθητές λυκείων στο Παρίσι και την ευρύτερη περιοχή άρχισαν να μπλοκάρουν τις εισόδους των σχολείων, ενώ παρόμοιες εικόνες καταγράφηκαν σύντομα σε όλη τη χώρα, από τη Λιλ έως τη Μασσαλία. Εικόνες με μαθητές να καίνε κάδους απορριμμάτων, να στήνουν οδοφράγματα, να επιτίθενται σε εκπαιδευτικούς και να συγκρούονται με την αστυνομία προκάλεσαν ερωτήματα για την αστυνομική αντίδραση και την εμπλοκή της άκρας αριστεράς. Πάνω από 100 λύκεια έχουν υποστεί ζημιές από την αρχή των κινητοποιήσεων.
Κριτική ασκείται στην αστυνομία για υπερβολική χρήση βίας. Σε μια περίπτωση, αστυνομικός εθεάθη να χρησιμοποιεί κεφαλοκλείδωμα σε κορίτσι στην Αλενσόν, τεχνική που πλέον απαγορεύεται από το νόμο.
Η βία και η ταχύτητα εξάπλωσης των διαδηλώσεων εξέπληξαν πολλούς, ωστόσο τα προβλήματα είναι μακροχρόνια. Το εκπαιδευτικό σύστημα χαρακτηρίζεται από υπερπληθυσμό, ελλιπή εξοπλισμό και υποστελέχωση, με αποτέλεσμα πολλοί μαθητές να θεωρούν ότι δεν ανταποκρίνεται πλέον στις ανάγκες τους. Εδώ και χρόνια κυκλοφορούν βίντεο με αίθουσες χωρίς αρκετά θρανία ή καρέκλες και με μαθήματα που ακυρώνονται λόγω απουσίας δασκάλων που δεν αντικαθίστανται.
Αύξηση μαθητών και ελλείψεις στα σχολεία
Η αύξηση της γεννητικότητας στη Γαλλία το 2010 έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερο αριθμό μαθητών λυκείου, τη στιγμή που τα σχολεία αντιμετωπίζουν περικοπές στη χρηματοδότηση. Τα λύκεια διαθέτουν πλέον λιγότερους εκπαιδευτικούς σε σχέση με το 2008, παρά το γεγονός ότι φοιτούν 250.000 περισσότεροι μαθητές. Στον δημόσιο τομέα, το 70% των τάξεων έχει πάνω από 30 μαθητές.
Η αντίδραση της κυβέρνησης
Οι επικριτές θεωρούν ότι η αντίδραση της κυβέρνησης ήταν αργή και ανεπαρκής. Αρχικά, η προσοχή δόθηκε στην παρουσία του αριστερού κόμματος LFI στα οδοφράγματα. Το κόμμα, με επικεφαλής τον Jean-Luc Melanchon, έχει επανειλημμένα υπερασπιστεί τόσο το δικαίωμα των μαθητών να διαδηλώνουν όσο και την παρουσία του κόμματος στις κινητοποιήσεις. Η δημόσια συζήτηση επικεντρώθηκε επίσης στην ανάγκη αυστηρής αστυνομικής αντίδρασης και το κόστος των ζημιών, που μόνο στην ευρύτερη περιοχή του Παρισιού εκτιμάται σε 7 εκατ. ευρώ.
Αρχικά, υπήρξε παραχώρηση σχετικά με τα δίδακτρα των τεχνολογικών λυκείων που είχαν προγραμματιστεί για το 2027, αλλά αυτή αποσύρθηκε από τον κρατικό προϋπολογισμό. «Η αντίδραση της κυβέρνησης είναι ανεύθυνη και επιβεβαιώνει γιατί οι μαθητές είναι θυμωμένοι, καθώς ποτέ δεν εισακούγονται», σχολίασε ο Manes. «Αντιδρούν μόνο με καταστολή».
Οι διαδηλωτές έχουν πλέον την πλήρη προσοχή της κυβέρνησης, ειδικά μετά την έξαρση της βίας την προηγούμενη εβδομάδα, όταν ο υπουργός Εσωτερικών σημείωσε μετατόπιση από μαθητικές διαδηλώσεις σε αστική βία και περίπου 2.000 άτομα τέθηκαν υπό κράτηση σε μία μέρα. Την Παρασκευή, ο υπουργός Παιδείας Edouard Geffray συναντήθηκε με ηγέτες μαθητών, χωρίς να υπάρξει συμφωνία, με τους μαθητές να καλούν άμεσα σε μαζική κινητοποίηση την Τρίτη.
Η κυβερνητική αντίδραση δυσχεραίνεται από τη δύσκολη κατάσταση των δημόσιων οικονομικών. Η κυβέρνηση προσπαθεί να περάσει προϋπολογισμό για το 2027 που θα περιορίσει το έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ, κάτι που απαιτεί αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία. Την περασμένη εβδομάδα, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Γαλλίας ξεπέρασε το 5% για πρώτη φορά από το 2002, καθώς οι διαδηλώσεις ενίσχυσαν τις ανησυχίες για τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.
Πολιτικές προεκτάσεις και ιστορικό υπόβαθρο
Η αναταραχή σηματοδοτεί την έναρξη μιας σκληρής πολιτικής αναμέτρησης μεταξύ της άκρας δεξιάς και της άκρας αριστεράς ενόψει των προεδρικών εκλογών, με το κεντρώο μπλοκ να υποχωρεί στις δημοσκοπήσεις. Για την αριστερά, οι μαθητές αποτελούν φυσική βάση στήριξης, ενώ για την κυβέρνηση είναι πηγή αναστάτωσης και επιπλέον δημοσιονομικής πίεσης σε κρίσιμη στιγμή.
Ιστορικά, οι φοιτητικές διαδηλώσεις δεν έχουν ευνοήσει τις γαλλικές κυβερνήσεις. Η εξέγερση του Μαΐου του 1968 εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη απεργία στην ιστορία της χώρας, με το σύνθημα «να είστε ρεαλιστές, ζητήστε το αδύνατο».
Η διαφορά σήμερα είναι ότι οι μαθητές που βγαίνουν στους δρόμους δηλώνουν πως δεν ζητούν πολλά, αλλά το απολύτως απαραίτητο: ένα εκπαιδευτικό σύστημα που να τους επιτρέπει να μαθαίνουν.
